Lepsza pozycja negocjacyjna, bardziej przejrzyste warunki rynkowe i dostęp do informacji o cenach oraz kosztach produkcji – to najważniejsze zagadnienia nowego europejskiego projektu Strength2Farm (Strengthening Farmers’ Position in EU Food Value Chains). Inicjatywa realizowana w ramach programu Horyzont Europa ma pomóc zrozumieć, co decyduje o sile przetargowej rolników oraz wypracować rozwiązania wspierające ich pozycję na rynku żywności.
Dlaczego pozycja rolników wymaga wzmocnienia?
Rolnicy są jednym z najważniejszych ogniw łańcucha dostaw żywności, jednak ich pozycja w negocjacjach z odbiorcami, przetwórcami i innymi uczestnikami rynku nie zawsze jest wystarczająco silna. Na warunki prowadzenia gospodarstw wpływają m.in. struktura rynku, zasady zawierania umów, dostęp do informacji oraz nierównowaga w relacjach handlowych.
Ograniczona siła negocjacyjna może utrudniać uzyskiwanie sprawiedliwych cen za produkty rolne, planowanie działalności i podejmowanie długoterminowych decyzji inwestycyjnych. Ma również znaczenie dla zdolności gospodarstw do wdrażania zrównoważonych praktyk oraz reagowania na wahania cen i inne zmiany gospodarcze.
W odpowiedzi na te wyzwania rozpoczęto realizację projektu Strength2Farm, którego celem jest lepsze rozpoznanie czynników wpływających na pozycję rolników oraz opracowanie praktycznych rozwiązań możliwych do wykorzystania w różnych sektorach rolnictwa.
Cztery sektory i dziewięć państw UE
Program będzie realizowany przez 48 miesięcy , w ramach programu badawczo-innowacyjnego "Horyzont Europa". Koordynuje go Wageningen University. W przedsięwzięciu uczestniczy 19 organizacji dysponujących doświadczeniem m.in. w zakresie ekonomiki rolnictwa, polityki rolnej, nauk behawioralnych, informatyki i praktyki rolniczej.
Badania obejmą dane z dziewięciu państw członkowskich Unii Europejskiej oraz cztery ważne łańcuchy dostaw żywności:
- nabiał,
- zboża,
- owoce i warzywa,
- mięso.
Współpraca i uczciwe zasady handlu
Projekt Strength2Farm połączy analizę danych, modele ekonomiczne i uczenie maszynowe, aby sprawdzić, jak struktura rynku, zachowania jego uczestników, warunki umów i sytuacja gospodarcza wpływają na siłę negocjacyjną rolników. Powstanie też interaktywne narzędzie wizualne, które pomoże lepiej zrozumieć te zależności i przedstawić wyniki badań.
Obejmie on również analizę realnych przykładoów. Zespół sprawdzi, jak działają spółdzielnie, organizacje producentów, różne rodzaje umów oraz współpraca firm na kolejnych etapach łańcucha dostaw. Przyjrzy się także rozwiązaniom, które mają chronić rolników przed nieuczciwymi praktykami handlowymi. Badacze ocenią, które z tych rozwiązań przynoszą efekty i w jakich warunkach sprawdzą się w innych sektorach oraz regionach Europy.
Wyniki badań posłużą do opracowania praktycznych wskazówek dla rolników, organizacji producentów i instytucji publicznych. Pomogą one lepiej planować współpracę między rolnikami, budować relacje z przetwórcami i odbiorcami oraz tworzyć skuteczne rozwiązania prawne. Projekt przygotuje również grę symulacyjną do szkoleń i doradztwa. Dzięki niej uczestnicy sprawdzą, jak różne decyzje i warunki rynkowe wpływają na pozycję negocjacyjną rolników.
Narzędzia cyfrowe ułatwią dostęp do informacji
Asymetria informacyjna sama w sobie może osłabić pozycję negocjacyjną rolników. Strength2Farm opracuje narzędzia cyfrowe w celu poprawy przejrzystości rynku oraz ułatwienia znalezienia, zrozumienia i wykorzystania odpowiednich informacji rynkowych i informacji dotyczących łańcucha wartości.
W ramach Strength2Farm mają powstać narzędzia cyfrowe wspierające przejrzystość rynku. Wśród nich znajdą się:
- chatbot wykorzystujący sztuczną inteligencję (LLM), który ma umożliwiać rolnikom i doradcom wyszukiwanie istotnych informacji za pomocą pytań zadawanych w języku naturalnym,
- narzędzie sprawdzające marżę rolną, zaprojektowane w celu poprawy dostępu do informacji na temat kosztów, cen i wartości ekonomicznej w wybranych łańcuchach wartości żywności.
Rozwiązania te mają wspierać podejmowanie bardziej świadomych decyzji oraz ułatwiać analizę sytuacji ekonomicznej gospodarstw. Ich opracowanie i wykorzystanie będzie częścią szerszych działań służących poprawie dostępu do wiedzy o funkcjonowaniu rynku rolno-spożywczego.
Projekt tworzony wspólnie z praktykami
Strength2Farm opiera się na współpracy wielu grup interesariuszy. W kształtowaniu badań, ocenie proponowanych rozwiązań i weryfikacji wyników mają uczestniczyć rolnicy, organizacje producentów, spółdzielnie, doradcy, przedstawiciele innych ogniw łańcucha dostaw oraz decydenci.
Takie podejście ma zwiększyć praktyczną użyteczność opracowywanych narzędzi i zaleceń. Wyniki analiz zostaną wykorzystane do przygotowania praktycznych wskazówek oraz planu działań na rzecz długofalowego wzmacniania siły negocjacyjnej rolników.
Więcej informacji: tutaj
Źródło: www.ksowplus.pl
GALERIA
