Rolnictwo

Na terenie województwa prowadzi działalność 99 grup producentów rolnych, które zrzeszają ponad 2150 rolników. Są to grupy tzw. nieformalne, czyli nie zarejestrowane w rejestrze Wojewody. Z tej ilości 55 grup prowadzi działalność w produkcji roślinnej, 32 w produkcji zwierzęcej, 1 wyroby artystyczne (rękodzieło ludowe) a 11 działalność agroturystyczną. W naszym województwie funkcjonuje 317 indywidualnych gospodarstw agroturystycznych. W rejestrze wojewody zarejestrowanych jest 4 grupy producentów rolnych, w tym: 3 w produkcji roślinnej i 1 w produkcji zwierzęcej. Średnia przeciętna powierzchnia gospodarstwa towarowego wynosi ok. 10 ha.

Rolnictwo ekologiczne

Wspieranie rolnictwa ekologicznego

Obecnie w województwie świętokrzyskim produkcję metodami ekologicznymi prowadzi 1197 gospodarstw, z czego blisko 700 posiada certyfikat zgodności produkcji z zasadami rolnictwa ekologicznego

Produkcja ekologiczna jest prowadzona na powierzchni 10646 ha użytków rolnych.

Na terenie województwa powstały dwie grupy producentów metodami ekologicznymi:

  • Nadnidziańskie Stowarzyszenie Producentów Rolnictwa Ekologicznego „EKONIDA” w Kijach 
  • Powiatowe Stowarzyszenie Producentów Rolnictwa Ekologicznego „EKOTEL”  w Ostrowcu Świętokrzyskim.

Skupiają one głównie producentów warzyw i owoców metodami ekologicznymi. Grupy z powodzeniem występują na rynkach krajowych i zagranicznych, brały udział w największych targach rolnictwa ekologicznego BIOFACH w Niemczech, Międzynarodowe Targi „Polagra” w Poznaniu, Międzynarodowe Targi Żywności Ekologicznej „Ekogala” w Rzeszowie, itp.

 Na szczególną uwagę zasługuje Ostrowieckie Stowarzyszenie Producentów Rolnictwa Ekologicznego „EKOTEL”, które zostało wpisane do rejestru w Urzędzie Marszałkowskim 20 maja 2009r. i działa w kategorii produkty rolnictwa ekologicznego.

W 2009 roku, w II edycji Konkursu  na najlepsze gospodarstwo ekologiczne, organizowanego przez  Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie, Gospodarstwo Pana Krzysztofa i Marianny Bednarz z Leszczkowa w gminie Lipnik, w powiecie opatowskim, zostało uznane przez Komisje Konkursową za najlepsze gospodarstwo w kraju, w kategorii ekologia i środowisko.

Rolnictwo ekologiczne jest najbardziej przyjazną środowisku produkcją rolniczą; przyczynia się do zachowania zasobów naturalnych oraz wytwarzania żywności zdrowej i najlepszej jakości; rolnictwo ekologiczne to obecnie bardzo popularna forma produkcji w krajach Unii Europejskiej.

Rolnictwo ekologiczne to system gospodarowania o możliwie zrównoważonej produkcji roślinnej i zwierzęcej w ramach gospodarstwa, bazujący na środkach pochodzenia biologicznego i mineralnego nieprzetworzonych technologicznie. W systemie tym wyklucza się stosowanie syntetycznych nawozów mineralnych, pestycydów, regulatorów wzrostu i syntetycznych dodatków do pasz. Z definicji tej wynika, że efektywność produkcji w gospodarstwach ekologicznych jest silnie uzależniona od jakości warunków siedliskowych kształtowanych przez czynniki naturalne.

Wprowadzenie w roku 1999 dotacji do kontroli gospodarstw ekologicznych oraz po wstąpieniu do UE, dotacji do powierzchni użytków rolnych i kosztów kontroli znacznie zdynamizowało proces tworzenia gospodarstw ekologicznych. W województwie świętokrzyskim liczba gospodarstw ekologicznych z certyfikatem wzrosła z 25 w 1997 roku, do 932 w roku 2007. W skali kraju. pod względem ilości gospodarstw ekologicznych nasz region zajmuje 4 miejsce. Najwięcej z nich położonych jest w powiatach: pińczowskim, kieleckim, starachowickim i ostrowieckim.

Średnio na jedno gospodarstwo ekologiczne w roku 2006 przypadło 6200,00 złotych dotacji. Największe sumy trafiły do Włoszczowy (9418 zł), Sandomierza (7512 zł) oraz Skarżyska Kamiennej (6904 zł).

Zasadniczym celem rozwoju rolnictwa ekologicznego w województwie świętokrzyskim jest produkcja żywności o jak najwyższej jakości i wartości biologicznej, wolnych od syntetycznych środków ochrony roślin, nawozów syntetycznych, żywnościi nieskażonej przez GMO.
Produkcja ekologiczna jest prowadzona na powierzchni  ponad 9000 ha użytków rolnych.
Wg oceny ŚODR w Modliszewicach około 5 % gospodarstw ekologicznych specjalizuje się w produkcji warzyw i roślin sadowniczych.

Aby sprostać wymaganiom rynku gospodarstwa ekologiczne muszą łączyć się w grupy producenckie. Aktualnie w naszym województwie w zakresie rolnictwa ekologicznego działają:

  • Nadnidziańskie Stowarzyszenie Producentów Rolnictwa Ekologicznego „EKONIDA”  – ekologiczne warzywa i owoce
  • Powiatowe Stowarzyszenie Producentów Rolnictwa Ekologicznego „EKOTEL”  w Ostrowcu Świętokrzyskim.

Ponadto na etapie rejestracji jest grupa producentów w powiecie koneckim i buskim a także działa kilka nieformalnych grup producentów warzyw lub owoców: borówki amerykańskiej, porzeczki czarnej, truskawki.

GMO. Czym są organizmy transgeniczne?

Organizmy zmodyfikowane genetycznie w skrócie GMO (ang. genetically modified organisms) lub organizmy transgeniczne to organizmy, których geny zostały celowo zmienione przez człowieka.
Modyfikacje, jakim podlegają organizmy można podzielić na trzy grupy:

  • zmieniona zostaje aktywność genów naturalnie występujących w danym organizmie
  • do organizmu wprowadzone zostają dodatkowe kopie jego własnych genów
  • wprowadzany gen pochodzi z organizmu innego gatunku

Modyfikacje genetyczne budzące najwięcej kontrowersji to przeważnie wprowadzenie genów pochodzących z innych gatunków, które nadają modyfikowanemu organizmowi pożądaną cechę, nie występującą u niego naturalnie.
Główne zastosowania modyfikacji:

  • zmodyfikowane mikroorganizmy są używane do produkcji pewnych substancji chemicznych, takich jak np. insulina
  • modyfikowanie roślin pozwala dodać/wzmocnić cechy zwiększające opłacalność produkcji

Rekombinacja DNA i inne pokrewne techniki pozwalają tworzyć organizmy o odmiennych właściwościach niż macierzy gatunek. Pierwszy "GMO "został stworzony w 1973 przez Stanley Cohena i Herberta Boyer'a. Najczęściej modyfikowane rośliny: kukurydza, pomidory, soja, ziemniaki, bawełna, melony, tytoń.